Mục tiêu: Nghiên cứu được tiến hành nhằm khảo sát mức độ phổ biến của một số chế độ ăn theo vùng miền và dân tộc tại Việt Nam.
Phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang được thực hiện qua bộ câu hỏi tự điền, xây dựng dựa trên tiêu chí xác định, thử nghiệm và điều chỉnh để đảm bảo tính chính xác, dễ hiểu trước khi tải lên Google Biểu mẫu. Liên kết biểu mẫu được gửi đến 62 cán bộ dinh dưỡng tại 62 Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật tỉnh hoặc thành phố qua Zalo và email. Các cán bộ được hướng dẫn cụ thể về cách điền và hoàn thành biểu mẫu trong tối đa 30 ngày.
Kết quả: Chế độ ăn thông thường chiếm 100% ở các vùng, phổ biến nhất ở dân tộc Kinh (98,4%). Chế độ ăn theo tín ngưỡng trung bình 71%, cao nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long (92,3%) và thấp nhất ở Đồng bằng Sông Hồng (54,5%), với dân tộc Kinh áp dụng nhiều nhất. Chế độ ăn lễ hội và chay lần lượt chiếm 75,8% và 82,3%, phổ biến ở các vùng đồng bằng và dân tộc Kinh (100%). Chế độ ăn cho người mắc bệnh là 91,9%, cao nhất ở dân tộc Kinh (98,2%), đặc biệt tại các vùng đồng bằng. Chế độ ăn giảm cân chiếm 82,3%, cao nhất ở Bắc Trung Bộ & duyên hải miền Trung (85,7%), phổ biến ở dân tộc Kinh. Chế độ ăn khác chiếm 24,2%, phân bố không đồng đều, chủ yếu ở dân tộc Kinh (100%).
Kết luận: Nghiên cứu cho thấy chế độ ăn thông thường là phổ biến nhất tại Việt Nam, đặc biệt trong cộng đồng dân tộc Kinh. Các chế độ ăn theo tín ngưỡng, lễ hội và cho người mắc bệnh cũng có tỷ lệ sử dụng cao, phản ánh sự đa dạng và đặc trưng văn hóa trong dinh dưỡng của các vùng miền và dân tộc khác nhau.
Aims: The study was conducted to survey the prevalence of certain dietary patterns by region and ethnicity in Vietnam.
Methods: A cross-sectional study was conducted using a self-administered questionnaire, developed based on defined criteria, tested and adjusted to ensure accuracy and understandability before uploading to Google Forms. The form link was sent to 62 nutrition officers at 62 provincial/municipal Centers for Disease Control via Zalo and email. Officers were given specific instructions on how to fill out and complete the form within a maximum of 30 days.
Results: The study results showed that the usual diet accounted for 100% in all regions of Vietnam, most common among the Kinh ethnic group (98.4%). The religious diet averaged 71%, highest in the Mekong Delta (92.3%) and lowest in the Red River Delta (54.5%), with the Kinh ethnic group applying the most. Festival and vegetarian diets accounted for 75.8% and 82.3%, respectively, common in the delta regions and the Kinh ethnic group (100%). Diet for patients reached 91.9%, highest in the Kinh ethnic group (98.2%), especially in the plains. Weight loss diet accounted for 82.3%, highest in the North Central & Central Coast (85.7%), popular among the Kinh ethnic group. Other diets accounted for 24.2%, unevenly distributed, mainly in the Kinh ethnic group (100%).
Conclusion: The study shows that the regular/normal diet is the most prevalent in Vietnam, especially within the Kinh ethnic community. Belief-based, festival/celebration, and disease-specific diets also have high utilization rates, reflecting the diversity and cultural characteristics in the nutrition of different regions and ethnicities.