1. Tên đơn vị: Trung tâm Kiểm nghiệm Thực phẩm và Dinh dưỡng (Center for Food and Nutrition Control)

2. Lịch sử hình thành

Trung tâm Kiểm nghiệm thực phẩm và dinh dưỡng là đơn vị chuyên môn trực thuộc Viện Dinh dưỡng – Bộ Y tế, được thành lập theo Quyết định số 329/QĐ-VDD ngày 07/4/2026 của Viện trưởng Viện Dinh dưỡng. Trung tâm được kiện toàn trên cơ sở sáp nhập ba đơn vị: Khoa Hóa thực phẩm, Khoa Vi sinh thực phẩm và Sinh học phân tử, Phòng Kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm và dinh dưỡng.

3. Chức năng

Trung tâm có chức năng nghiên cứu khoa học; kiểm nghiệm thực phẩm; thực hiện kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm; đào tạo, chỉ đạo tuyến; truyền thông giáo dục; hợp tác quốc tế và cung cấp các dịch vụ khoa học kỹ thuật trong lĩnh vực chất lượng và an toàn thực phẩm, dinh dưỡng.

Với nền tảng kế thừa từ các đơn vị tiền thân có bề dày lịch sử phát triển từ khi thành lập Viện Dinh dưỡng năm 1980, Trung tâm hội tụ năng lực chuyên sâu về phân tích hóa học thực phẩm, vi sinh thực phẩm, sinh học phân tử và quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm.

Trung tâm kiểm nghiệm thực phẩm và dinh dưỡng đã được Bộ Y tế chỉ định là Cơ sở kiểm nghiệm thực phẩm phục vụ quản lý nhà nước, được Bộ Khoa học và công nghệ cấp Giấy chứng nhận lĩnh vực hoạt động và các Quyết định công nhận đạt tiêu chuẩn ISO/IEC 17025 sau:

• Quyết định số 419/QĐ-ATTP ngày 13/10/2025 của Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế về việc chỉ định cơ sở kiểm nghiệm thực phẩm phục vụ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm;
  
  
• Giấy chứng nhận số 704/GCN-BKHCN ngày 30/12/2024 của Bộ Khoa học và Công nghệ chứng nhận đăng ký hoạt động thử nghiệm;
  
  
• Quyết định công nhận số 2182/QĐ-VPCNCL ngày 25/9/2024 và Quyết định số 3217/QĐ-VPCNCLQG ngày 13/11/2025 về việc công nhận phòng thí nghiệm phù hợp theo các yêu cầu của tiêu chuẩn ISO/IEC 17025:2017.
  
  

4. Nhiệm vụ

Trung tâm thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm:

• Nghiên cứu giá trị dinh dưỡng của thực phẩm trong bữa ăn của người Việt Nam và tác dụng của thực phẩm đối với sức khỏe.
  
  
• Nghiên cứu về vệ sinh ăn uống và an toàn thực phẩm; nghiên cứu, đề xuất các giải pháp chính sách nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm cho người dân.
  
  
• Kiểm nghiệm thực phẩm: kiểm nghiệm hóa thực phẩm, kiểm nghiệm vi sinh thực phẩm, kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm.
  
  
• Đánh giá nguy cơ về an toàn thực phẩm, dinh dưỡng.
  
  
• Thực hiện công tác đào tạo, truyền thông giáo dục và chỉ đạo tuyến trong lĩnh vực chất lượng và an toàn thực phẩm.
  
  
• Thực hiện công tác kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm; xây dựng các quy định của pháp luật liên quan đến lĩnh vực chất lượng và an toàn thực phẩm.
  
  
• Xét nghiệm các thành phần dinh dưỡng trong mẫu lâm sàng khi có yêu cầu.
  
  
• Hợp tác với các cơ quan nghiên cứu khoa học, các tổ chức quốc tế, các tổ chức Chính phủ và phi chính phủ trong khu vực và trên thế giới theo quy định của pháp luật để thực hiện các dự án hợp tác nghiên cứu và triển khai về chất lượng, an toàn thực phẩm.
  
  
• Cung cấp dịch vụ đào tạo, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức về khoa học thực phẩm.
  
  
• Cung cấp dịch vụ kiểm nghiệm chất lượng, an toàn thực phẩm và dinh dưỡng theo nhu cầu xã hội.
  
  
• Ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động kiểm nghiệm an toàn thực phẩm và dinh dưỡng.
  
  

5. Cơ cấu tổ chức

Trung tâm kiểm nghiệm thực phẩm và dinh dưỡng hiện nay có 19 viên chức và người lao động, trong đó có 2 tiến sĩ, 8 thạc sĩ, 7 người có trình độ đại học (dược, cử nhân, kỹ sư), 1 kỹ thuật viên, gồm các đơn vị trực thuộc:

• Phòng Kiểm nghiệm Hóa thực phẩm.
  
  
• Phòng Kiểm nghiệm Vi sinh thực phẩm và Sinh học phân tử.
  
  
• Văn phòng Trung tâm.

Đội ngũ cán bộ của Trung tâm được hình thành từ các nhà khoa học, chuyên gia và kỹ thuật viên có trình độ cao, giàu kinh nghiệm trong nghiên cứu và kiểm nghiệm thực phẩm, dinh dưỡng.

6. Năng lực và thế mạnh

Trung tâm kế thừa và phát huy thế mạnh từ các đơn vị tiền thân:

• Khoa Hóa thực phẩm với năng lực phân tích thành phần dinh dưỡng, các chất có hoạt tính sinh học, chất ô nhiễm, phụ gia thực phẩm, phát triển nhiều lĩnh vực kỹ thuật phân tích hiện đại đạt tiêu chuẩn ISO/IEC 17025.
  
  
• Khoa Vi sinh thực phẩm và Sinh học phân tử với thế mạnh về phát hiện vi sinh vật gây bệnh, ứng dụng công nghệ gen, nghiên cứu vi khuẩn kháng kháng sinh và dinh dưỡng phân tử, phát triển nhiều lĩnh vực kỹ thuật phân tích đạt tiêu chuẩn ISO/IEC 17025.
  
  
• Phòng Kiểm tra nhà nước về ATTP và dinh dưỡng với vai trò kiểm tra thực phẩm nhập khẩu, điều phối hoạt động kiểm nghiệm và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý.

Sự hợp nhất này tạo nên một hệ thống kiểm nghiệm đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và nghiên cứu chuyên sâu trong giai đoạn hiện nay.

Các thiết bị nghiên cứu và kiểm nghiệm thực phẩm: Trung tâm kiểm nghiệm thực phẩm và dinh dưỡng được đầu tư đầy đủ các thiết bị phân tích cơ bản và thiết bị hiện đại như HPLC, GC, AAS, LC-MS-MS, GC-MS-MS, ICP-MS,  Ion-touch NGS, Realtime-PCR, PCR…

Hệ thống sắc ký khí và sắc ký khí khối phổ (GC-MS/MS)

Các hệ thống sắc ký lỏng và sắc ký lỏng khối phổ (LC-MS/MS)

Các hệ thống thiết bị kiểm nghiệm vi sinh và sinh học phân tử (RT-PCR)

Các dịch vụ kiểm nghiệm do Trung tâm cung cấp trong giai đoạn hiện nay:

- Dịch vụ nghiên cứu, kiểm nghiệm hóa thực phẩm và dinh dưỡng

• Nghiên cứu và kiểm nghiệm các thành phần dinh dưỡng trong thực phẩm, món ăn, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thức ăn chăn nuôi.
  
  
• Nghiên cứu và kiểm nghiệm các chất có hoạt tính sinh học trong thực phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe: polyphenol, flavonoid, terpenoid, alkaloid, ...
  
  
• Nghiên cứu và kiểm nghiệm phụ gia thực phẩm: phẩm màu, chất bảo quản, chất hỗ trợ chế biến, hương liệu...
  
  
• Nghiên cứu và kiểm nghiệm các chất ô nhiễm và độc hại trong thực phẩm, thức ăn chăn nuôi: chất cấm trong thực phẩm bảo vệ sức khỏe, tồn dư hóa chất bảo vệ thực vật, tồn dư thuốc thú y, kim loại nặng, độc tố vi nấm, độc tố tự nhiên, các chất ô nhiễm từ môi trường vào chuỗi thực phẩm, nước uống.
  
  

- Dịch vụ kiểm nghiệm vi sinh và sinh học phân tử

• Kiểm nghiệm vi sinh bằng phương pháp truyền thống: Định danh vi sinh vật bằng nuôi cấy, định lượng vi sinh vật nguy cơ.
  
  
• Kiểm nghiệm vi sinh bằng phương pháp hiện đại: Phát hiện vi sinh vật gây bệnh bằng PCR, qPCR, giải trình tự DNA vi sinh vật, phát hiện vi sinh vật và độc tố bằng ELISA.
  
  
• Phân tích dị nguyên và độc tố vi sinh: Phân tích dị nguyên thực phẩm, phát hiện độc tố vi sinh bằng kỹ thuật miễn dịch và sinh học phân tử.
  
  

- Dịch vụ đánh giá nguy cơ và quản lý an toàn thực phẩm

• Đánh giá nguy cơ hóa học.
  
  
• Đánh giá nguy cơ vi sinh.
  

- Dịch vụ tư vấn phát triển sản phẩm và tuân thủ quy định

• Tư vấn thành phần và công bố sản phẩm: Tư vấn thành phần thực phẩm và thành phần dinh dưỡng; Hỗ trợ công bố tiêu chuẩn cơ sở; Tư vấn ghi nhãn thực phẩm và ghi nhãn dinh dưỡng.
  
  
• Nghiên cứu và cải tiến sản phẩm: Đánh giá tác động vi sinh đến chất lượng sản phẩm; Xác định hạn sử dụng và điều kiện bảo quản; Tư vấn sử dụng chất bảo quản tự nhiên; Ứng dụng công nghệ bảo quản tiên tiến (UV, khí kiểm soát, …).
  
  

- Dịch vụ đảm bảo chất lượng phòng kiểm nghiệm an toàn thực phẩm và dinh dưỡng

• Tư vấn xây dựng phòng kiểm nghiệm thực phẩm theo tiêu chuẩn ISO/IEC 17025.
  
  
• Tư vấn về quản lý phòng kiểm nghiệm an toàn thực phẩm đạt các tiêu chuẩn Quốc gia và quản lý chất lượng phòng kiểm nghiệm (QA, QC).
  
  

- Dịch vụ lấy mẫu, đào tạo và phát triển năng lực kiểm nghiệm chất lượng và an toàn thực phẩm

• Dịch vụ lấy mẫu thực phẩm.
  
  
• Đào tạo, tập huấn kỹ thuật kiểm nghiệm hóa và vi sinh thực phẩm, sinh học phân tử.
  
  

- Dịch vụ nghiên cứu chuyên sâu vi sinh – gen – sức khỏe

• Nghiên cứu hệ vi sinh vật và probiotics: Phân tích hệ vi sinh vật đường ruột bằng metagenomics; Phân lập và tuyển chọn vi khuẩn có lợi; Nghiên cứu, sản xuất và đánh giá hiệu quả probiotics.
  
  
• Phân tích gen và di truyền: Phân tích tương tác vi sinh vật – vật chủ; ứng dụng gen trong dinh dưỡng và y học cá thể hóa.
  
  
• Phân tích đa dạng sinh học và truy xuất nguồn gốc: Phân tích đa dạng sinh học bằng NGS; Xác định nguồn gốc thực phẩm bằng DNA barcode.
  
  

5. Định hướng phát triển

Trong thời gian tới, Trung tâm hướng tới:

• Xây dựng cơ sở dữ liệu Bảng thành phần thực phẩm Việt Nam có chất lượng cao và hòa nhập với khu vực và thế giới.
  
  
• Xây dựng cơ sở dữ liệu các chất ô nhiễm phục vụ nghiên cứu đánh giá nguy cơ trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.
  
  
• Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học gắn với ứng dụng thực tiễn và chính sách.
  
  
• Phát triển các kỹ thuật cao và trở thành phòng thí nghiệm trọng tài quốc gia đối với các thành phần dinh dưỡng thực phẩm, các chất có hoạt tính sinh học, phụ gia thực phẩm, vi sinh thực phẩm, sinh học phân tử.
  
  
• Mở rộng hợp tác trong nước và quốc tế về khoa học thực phẩm và dịch vụ kỹ thuật trong nghiên cứu, kiểm nghiệm chất lượng và an toàn thực phẩm.